Richtlijnen VKGN - StOET

Index


  1. Inhoud
  2. Index op gen
  3. Index op syndroom
  4. Index op tumortype
  5. (Neuro-)endocriene tumoren (incl. paragangliomen)
  6. Adenomateuze polyposis e.c.i.
  7. ATM
  8. BAP1 tumorpredispositiesyndroom (BAP1-TPDS)
  9. Belangrijke adressen
  10. Birt-Hogg-Dubé syndroom
  11. BRCA1/2-geassocieerd mamma/ovariumcarcinoom
  12. BRIP1
  13. CHEK2-geassocieerd mammacarcinoom
  14. Colorectaal carcinoom en/of gastro-intestinale poliepen
  15. Constitutionele Mismatch Repair Deficiëntie (CMMRD)
  16. CTNNA1
  17. DICER1
  18. Dyskeratosis Congenita
  19. Erfelijk en familiair melanoom
  20. Erfelijk en familiair niercelcarcinoom
  21. Erfelijk en familiair pancreascarcinoom
  22. Erfelijk paraganglioom/feochromocytoom
  23. Erfelijke en familiaire tumoren: Richtlijnen voor diagnostiek en preventie
  24. Familiair colorectaal carcinoom
  25. Familiair maagcarcinoom
  26. Familiair testiscarcinoom
  27. Familiaire adenomateuze polyposis
  28. Fanconi Anemie
  29. Hereditair diffuus maagcarcinoom (HDGC) en Hereditair lobulaire borstkanker (HLBC)
  30. Hereditaire leiomyomatosis en niercelcarcinoom
  31. Hyperparathyreoïdie-kaaktumorsyndroom / CDC73-related disorder
  32. Juveniele polyposis syndroom
  33. Li-Fraumeni syndroom
  34. Lynch syndroom
  35. Maagcarcinoom
  36. Mammacarcinoom
  37. MAX
  38. Melanoom
  39. MITF
  40. Multipele Endocriene Neoplasie Type 1 (MEN1)
  41. Multipele Endocriene Neoplasie Type 2 (MEN2)
  42. MUTYH-geassocieerde polyposis (MAP)
  43. Neurofibromatosis type 1
  44. Neurofibromatosis type 2
  45. Niercelcarcinoom
  46. Nijmegen breuksyndroom
  47. NTHL1
  48. Ovarium/tubacarcinoom
  49. PALB2
  50. Pancreascarcinoom (adenocarcinoom)
  51. Peutz-Jeghers syndroom
  52. POLE/POLD1 Polymerase Proof-reading Associated Polyposis (PPAP)
  53. Poliklinieken Klinische Genetica
  54. Preïmplantatie genetische test (PGT)
  55. Prostaatcarcinoom
  56. PTEN hamartoom tumor syndroom
  57. RAD51C
  58. RAD51C, RAD51D, BRIP1, PALB2, ATM en BARD1-geassocieerd verhoogd risico op mamma- en/of ovariumcarcinoom
  59. RAD51D
  60. Retinoblastoom
  61. Serrated polyposis syndroom
  62. Stichting Opsporing Erfelijke Tumoren
  63. TMEM127
  64. Tubereuze sclerose complex (TSC)
  65. Vereniging Klinische Genetica Nederland (VKGN) en Werkgroep Klinische Oncogenetica (WKO)
  66. Von Hippel-Lindau, Ziekte van
  67. WAGR
Versie : 5 | Auteur : VKGN - Stoet | Laatste wijziging : 2023-08-10 10:43:03 door : VKGN - Stoet

MUTYH-geassocieerde polyposis (MAP)


Laatste inhoudelijke update: 2017

Betrokken genen: MUTYH

Richtlijn 2015

 

Diagnostische criteria

  • Vaststelling van bi-allelische mutaties in het MUTYH -gen

 

Kenmerken

Overervingspatroon:

  • Autosomaal recessief

 

Prevalentie:

  • Algemene populatie:

    • Heterozygote MUTYH-mutatiedragers: 2%

    • Bi-allelische mutatiedragers: ~1:10.000

 

Kliniek:

  • Meestal 10 tot een paar honderd adenomateuze poliepen in colon en rectum

  • Adenomateuze poliepen ontstaan op een gemiddelde leeftijd van 48 jaar (spreiding 20-60 jaar)

  • Mogelijk versnelde progressie adenoom naar CRC

  • 60% van MAP-patiënten heeft CRC ten tijde van de diagnose

  • Risico op colorectaal carcinoom 60-70%

  • Bij 64% van MAP-geassocieerde CRC wordt een specifieke KRAS mutatie (c.34G >T in codon 12) vastgesteld

  • Verschijnselen buiten het colon: duodenumadenomen (17%) en duodenumcarcinoom (4%); licht verhoogd risico op ovarium-, endometrium-, borst-, blaas- en huidkanker en talgklieradenomen

 

Genetische basis:

  • Mutatie in beide allelen van het MUTYH-gen

 

DNA-diagnostiek:

  • Detectie van bi-allelische mutaties:

    • Bij 5-10% van patiënten met 10-100 adenomen

    • Bij 0,4% van ongeselecteerde CRC patiënten

    • Bij 1,5% van patiënten met CRC <50 jaar

 

Beleid

Indicatie voor verwijzing naar de klinisch geneticus voor counseling en DNA-diagnostiek:

  • Nieuwe patiënten en families indien zij voldoen aan één van de volgende criteria:

    • FAP zonder aangetoonde APC–mutatie

    • Cumulatief ≥10 adenomen met of zonder CRC bij patiënt <60 jaar

    • Cumulatief >20 adenomen met of zonder CRC bij patiënt <70 jaar

    • Minder dan 10 adenomen bij jonge patiënten als dat aantal voor hun leeftijd opvallend hoog is

  • Bij familieleden van index-patiënt

    • Broers en zussen: 25% kans op bi-allelische mutatie

    • Partner: onderzoek naar dragerschap i.v.m. kans op bi-allelische mutatie bij de kinderen

 

Periodiek onderzoek:

  • Bij personen met bi-allelische MUTYH-mutaties

  • Coloscopie 1x/2 jaar vanaf 18 jaar (hetzelfde als AFAP-advies), bij veel poliepen vaker

  • Gastroduodenoscopie: 1x/5 jaar vanaf 25-30 jaar, frequentie afhankelijk van bevindingen (zie Spigelman score hier)

  • Heterozygote mutatiedragers hebben een 1 à 2x verhoogd risico op CRC; geen indicatie voor periodiek onderzoek

 

Behandeling:

  • De behandeling is vergelijkbaar met de behandeling bij AFAP patiënten

  • Patiënten met slechts enkele poliepen kunnen middels coloscopie en poliepectomie worden vervolgd

  • Colectomie is geïndiceerd bij patiënten bij wie het aantal en de grootte van de poliepen adequate surveillance onmogelijk maken

  • Bij de meeste patiënten is een subtotale colectomie (IRA) een goede optie

 

Websites

www.lynch-polyposis.nl

www.atlasgeneticsoncology.org

www.insight-group.org/

 

Literatuur

  1. Richtlijn Erfelijke darmkanker 2015. Vereniging Klinische Genetica en IKNL. Erfelijke darmkanker - Algemeen Darm - Richtlijn - Richtlijnendatabase

  2. Al-Tassan N, Chmiel NH, Maynard J et al. Inherited variants of MYH associated with somatic G:C-->T:A mutations in colorectal tumors. Nat Genet 2002; 30: 227-32

  3. Nielsen M, Franken PF, Reinards THCM et al. Multiplicity in polyp count and extra-colonic manifestations in 40 Dutch MYH-associated polyposis coli (MAP) patiënts. J Med Genet 2005; 42: e54

  4. Nielsen M, Joerink-van de Beld M, Jones N et al. Analysis of MUTYH genotypes and colorectal phenotypes with MUTYH-associated polyposis. Gastroenterology 2009; 136: 471-6

  5. Jones N, Vogt S, Nielsen M et al. Increased colorectal cancer incidence in obligate carriers of heterozygous mutations in MUTYH. Gastroenterology 2009; 137: 489-94

  6. Vogt S, Jones N, Christian D et al. Expanded extracolonic tumor spectrum in MUTYH-associated polyposis. Gastroenterology 2009; 137: 1976-85. e1-10

  7. Nieuwenhuis MH, Vogt S, Jones N et al. Evidence for accelerated colorectal adenoma-- carcinoma progression in MUTYH-associated polyposis? Gut 2012; 61: 734-8

  8. Win AK, Dowty JG, Cleary SP et al. Risk of colorectal cancer for carriers of mutations in MUTYH, with and without a family history of cancer. Gastroenterology 2014; 146: 1208-11.e1-5