Richtlijnen VKGN - StOET

Index

Versie : 5 | Auteur : VKGN - Stoet | Laatste wijziging : 2023-08-10 10:43:03 door : VKGN - Stoet

MUTYH-geassocieerde polyposis (MAP)


Laatste inhoudelijke update: 2017

Betrokken genen: MUTYH

Richtlijn 2015

 

Diagnostische criteria

  • Vaststelling van bi-allelische mutaties in het MUTYH -gen

 

Kenmerken

Overervingspatroon:

  • Autosomaal recessief

 

Prevalentie:

  • Algemene populatie:

    • Heterozygote MUTYH-mutatiedragers: 2%

    • Bi-allelische mutatiedragers: ~1:10.000

 

Kliniek:

  • Meestal 10 tot een paar honderd adenomateuze poliepen in colon en rectum

  • Adenomateuze poliepen ontstaan op een gemiddelde leeftijd van 48 jaar (spreiding 20-60 jaar)

  • Mogelijk versnelde progressie adenoom naar CRC

  • 60% van MAP-patiënten heeft CRC ten tijde van de diagnose

  • Risico op colorectaal carcinoom 60-70%

  • Bij 64% van MAP-geassocieerde CRC wordt een specifieke KRAS mutatie (c.34G >T in codon 12) vastgesteld

  • Verschijnselen buiten het colon: duodenumadenomen (17%) en duodenumcarcinoom (4%); licht verhoogd risico op ovarium-, endometrium-, borst-, blaas- en huidkanker en talgklieradenomen

 

Genetische basis:

  • Mutatie in beide allelen van het MUTYH-gen

 

DNA-diagnostiek:

  • Detectie van bi-allelische mutaties:

    • Bij 5-10% van patiënten met 10-100 adenomen

    • Bij 0,4% van ongeselecteerde CRC patiënten

    • Bij 1,5% van patiënten met CRC <50 jaar

 

Beleid

Indicatie voor verwijzing naar de klinisch geneticus voor counseling en DNA-diagnostiek:

  • Nieuwe patiënten en families indien zij voldoen aan één van de volgende criteria:

    • FAP zonder aangetoonde APC–mutatie

    • Cumulatief ≥10 adenomen met of zonder CRC bij patiënt <60 jaar

    • Cumulatief >20 adenomen met of zonder CRC bij patiënt <70 jaar

    • Minder dan 10 adenomen bij jonge patiënten als dat aantal voor hun leeftijd opvallend hoog is

  • Bij familieleden van index-patiënt

    • Broers en zussen: 25% kans op bi-allelische mutatie

    • Partner: onderzoek naar dragerschap i.v.m. kans op bi-allelische mutatie bij de kinderen

 

Periodiek onderzoek:

  • Bij personen met bi-allelische MUTYH-mutaties

  • Coloscopie 1x/2 jaar vanaf 18 jaar (hetzelfde als AFAP-advies), bij veel poliepen vaker

  • Gastroduodenoscopie: 1x/5 jaar vanaf 25-30 jaar, frequentie afhankelijk van bevindingen (zie Spigelman score hier)

  • Heterozygote mutatiedragers hebben een 1 à 2x verhoogd risico op CRC; geen indicatie voor periodiek onderzoek

 

Behandeling:

  • De behandeling is vergelijkbaar met de behandeling bij AFAP patiënten

  • Patiënten met slechts enkele poliepen kunnen middels coloscopie en poliepectomie worden vervolgd

  • Colectomie is geïndiceerd bij patiënten bij wie het aantal en de grootte van de poliepen adequate surveillance onmogelijk maken

  • Bij de meeste patiënten is een subtotale colectomie (IRA) een goede optie

 

Websites

www.lynch-polyposis.nl

www.atlasgeneticsoncology.org

www.insight-group.org/

 

Literatuur

  1. Richtlijn Erfelijke darmkanker 2015. Vereniging Klinische Genetica en IKNL. Erfelijke darmkanker - Algemeen Darm - Richtlijn - Richtlijnendatabase

  2. Al-Tassan N, Chmiel NH, Maynard J et al. Inherited variants of MYH associated with somatic G:C-->T:A mutations in colorectal tumors. Nat Genet 2002; 30: 227-32

  3. Nielsen M, Franken PF, Reinards THCM et al. Multiplicity in polyp count and extra-colonic manifestations in 40 Dutch MYH-associated polyposis coli (MAP) patiënts. J Med Genet 2005; 42: e54

  4. Nielsen M, Joerink-van de Beld M, Jones N et al. Analysis of MUTYH genotypes and colorectal phenotypes with MUTYH-associated polyposis. Gastroenterology 2009; 136: 471-6

  5. Jones N, Vogt S, Nielsen M et al. Increased colorectal cancer incidence in obligate carriers of heterozygous mutations in MUTYH. Gastroenterology 2009; 137: 489-94

  6. Vogt S, Jones N, Christian D et al. Expanded extracolonic tumor spectrum in MUTYH-associated polyposis. Gastroenterology 2009; 137: 1976-85. e1-10

  7. Nieuwenhuis MH, Vogt S, Jones N et al. Evidence for accelerated colorectal adenoma-- carcinoma progression in MUTYH-associated polyposis? Gut 2012; 61: 734-8

  8. Win AK, Dowty JG, Cleary SP et al. Risk of colorectal cancer for carriers of mutations in MUTYH, with and without a family history of cancer. Gastroenterology 2014; 146: 1208-11.e1-5